ThaiNewsTalk(TNT) เว็บข่าวที่คนไทยพูดถึง

วิกฤติฝุ่นละออง PM 2.5 ช่วงนี้ เกิดจากปรากฏการณ์การผกผันอุณหภูมิของชั้นบรรยากาศ Inversion

วิกฤติฝุ่นละออง PM 2.5 ช่วงนี้ เกิดจากปรากฏการณ์การผกผันอุณหภูมิของชั้นบรรยากาศ Inversion

วิกฤติฝุ่นละออง PM 2.5 ช่วงนี้ เกิดจากปรากฏการณ์การผกผันอุณหภูมิของชั้นบรรยากาศ Inversion

วิกฤติฝุ่นละออง PM 2.5 ช่วงนี้ เกิดจากปรากฏการณ์การผกผันอุณหภูมิของชั้นบรรยากาศ Inversion ชั้นอากาศร้อนลอยอยู่เหนืออากาศเย็นที่พื้นโลก จึงเป็นโดมครอบไว้ ทำให้ฝุ่นจากพื้นโลก จึงถูกขังไว้ตรงนี้ไม่ถ่ายเท ไม่ว่านายกฯจะมาจากเลือกตั้งหรือไม่เลือกตั้งก็แก้ไม่ได้ ต้องรออุณหภูมิกลับเป็นปกติก่อน 

มองวิกฤติหมอกควันในภาคเหนือ เพื่อไขความกระจ่างของวิกฤติฝุ่น PM 2.5 ช่วงนี้ 
 

มารู้จัก‘อินเวอร์ชัน’กันเถอะ! 

เมื่อเกิดปัญหาหมอกควันในภาคเหนือ เรามักพุ่งเป้าสาเหตุไปที่การเผาป่าและการเผาชีวมวล แต่หากจะพิจารณาปัญหานี้ให้ครบถ้วน ก็จำเป็นต้องคำนึงถึงปัจจัยอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย เช่น เงื่อนไขทางอุตุนิยมวิทยา และสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย (volatile organic compound, VOC) จากพืช เป็นต้น ในที่นี้ผมจะกล่าวถึง “อินเวอร์ชัน (inversion)” หรือ “การผกผันของอุณหภูมิ” ซึ่งเป็นเงื่อนไขทางอุตุนิยมวิทยาที่สำคัญครับ

ตามปกติแล้ว ชั้นบรรยากาศล่างสุดติดพื้นจะเป็นไปตามกฎ “ยิ่งสูง ยิ่งหนาว” นั่นคือ อุณหภูมิจะมีแนวโน้มลดลงตามความสูงที่เพิ่มขึ้น แต่กฎนี้ก็มีข้อยกเว้นหากเกิดอินเวอร์ชัน กล่าวคือ อุณหภูมิในบางระดับกลับเพิ่มขึ้นตามความสูง

อากาศในบริเวณที่เกิดปรากฏการณ์นี้ เรียกว่า ชั้นอินเวอร์ชัน (inversion layer) ซึ่งเปรียบเสมือน “ฝาปิดภาชนะ” กั้นไม่ให้อากาศที่อยู่ต่ำกว่าชั้นนี้ไหลขึ้นไปผสมกับอากาศที่อยู่ในชั้นนี้ หรืออากาศที่อยู่สูงกว่าชั้นนี้ขึ้นไป

อินเวอร์ชันมีเกิดได้หลายรูปแบบ เช่น อินเวอร์ชันแนวปะทะอากาศ (Frontal Inversion) อินเวอร์ชันที่เกิดจากทะเล (Marine Inversion) อินเวอร์ชันช่วงกลางคืน (Nighttime Inversion) และอินเวอร์ชันซับซิเดนซ์ (Subsidence Inversion) รายละเอียดของแต่ละรูปแบบ ผมจะเล่าให้อ่านอีกที เพราะครั้งนี้จะขอชี้ให้เห็นถึงผลกระทบของอินเวอร์ชันกันก่อน จะได้เข้าใจว่าเรื่องนี้สำคัญต่อคนเราอย่างไร

ประการแรก เนื่องจากชั้นอินเวอร์ชันทำตัวเหมือนกับ “ฝาปิดภาชนะ” จึงเก็บกักอากาศ ฝุ่นผง ฝุ่นควัน และละอองลอยจากสาเหตุต่างๆ ที่อยู่ “ใต้ฝา” ไม่ให้ลอยสูงขึ้นไป แปลว่า หากมีควันจากโรงงาน หรือควันจากไฟป่าเกิดขึ้น ฝุ่นควันดังกล่าวก็จะลอยสูงขึ้นถึงระดับล่างของ “ฝาปิดภาชนะ” นี้เท่านั้น นั่นคือฝุ่นควันจะถูกเก็บกักไว้ในบริเวณใกล้กับพื้นดิน

ประการที่ 2 ทีนี้มองในภาพที่กว้างขึ้น เช่น หมอกควัน (smog) ที่เกิดตามเมืองใหญ่ ไม่ว่าลอนดอน นิวยอร์ก ลอสแองเจลิส เม็กซิโกซิตี้ นิวเดลี หรือแม้แต่กรุงเทพฯและเชียงใหม่ของเรา ปรากฏการณ์อินเวอร์ชันย่อมจะกักหมอกควันที่เกิดขึ้นให้คงตัวอยู่ในพื้นที่ดังกล่าวเป็นเวลานาน ตราบเท่าที่สภาวะลมฟ้าอากาศยังไม่เปลี่ยนแปลงไปมากนัก

ประการที่ 3 เนื่องจากอากาศถูกกักไม่ให้ยกตัวสูงขึ้นเกินกว่าชั้นอินเวอร์ชัน ดังนั้น โอกาสเกิดฝนจึงลดลงไปด้วย ทั้งนี้ เพราะว่าการที่จะเกิดฝนได้นั้น เมฆก้อนจะต้องสามารถเติบโตสูงขึ้นในแนวดิ่ง อย่างน้อยๆ ต้องเป็นเมฆก้อนขนาดใหญ่ที่เรียกว่า คิวมูลัส คอนเจสตัส (Cumulus congestus) ซึ่งทางแถบเขตร้อนอย่างบ้านเราจะสูงประมาณ 6 กิโลเมตร และหากจะเกิดฝนฟ้าคะนอง เมฆก้อนก็ต้องพัฒนาไปเป็นเมฆฝนฟ้าคะนอง หรือคิวมูโลนิมบัส (Cumulonimbus) ซึ่งสูงใหญ่ขึ้นไปอีก

ประการที่ 4 ในบางสภาวะ การมีชั้นอินเวอร์ชันร่วมกับเงื่อนไขลมฟ้าอากาศที่เหมาะสม อาจทำให้เกิดรูปแบบของเมฆที่แปลกตา (ไม่ว่าจะมองจากพื้นดินหรือมองจากที่สูง) เช่น เมฆก้อนเรียงเป็นแนวเส้นค่อนข้างขนานกัน เรียกว่า ถนนเมฆ (cloud street)

ประการสุดท้าย ชั้นอินเวอร์ชันยังอาจทำให้เกิดปรากฏการณ์ทางแสงสนุกๆ ที่เรียกว่า มิราจแบบ ฟาตา มอร์กานา (Fata Morgana) ได้ มิราจแบบนี้อาจมีลักษณะปรากฏคล้ายปราสาท หรือดินแดนในฝันล่องลอยอยู่บนฟ้าออกไป

Cr.matichon.co.th



ข้าวปิ่นเงิน ข้าวสารคุณภาพ
รับฝากเลี้ยงสุนัข ขนาดเล็กและกลางบางบัวทอง บางใหญ่ นนทบุรี
เรื่องจริงยิ่งต้องเล่า : Fact Fiction
ขึ้นไป บนสุด